İtalya Başbakanı Draghi Türkiye’yi ziyaret ediyor: 10 yıl sonra birinci hükümetler ortası tepe

Getty Images İki başkan Ekim 2021’deki G-20 doruğunda

İtalya Başbakanı Mario Draghi, hükümetler ortası tepe için Türkiye’ye gidiyor. Draghi’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşmesi ve bilhassa Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası ikili alakaların canlandırılması istikametinde adımlar atılması bekleniyor.

Draghi geçen Mayıs’ta Senato’da yaptığı konuşmada Türkiye ziyareti planını ve bu planın hedefini şöyle açıklamıştı:

“Temmuz başında Türkiye ile ikili tepe için Ankara’da olacağım, bu cinsten bir tepe 10 yıldır birinci kere yapılacak. Bu toplantıda, (Ukrayna’daki) çatışmanın müzakere ve diplomatik imkanları ile İtalya-Türkiye ortasındaki bağlantıların güçlendirilmesini görüşeceğiz.”

İtalya Başbakanlığı’ndan Türkiye gezisi öncesinde yapılan açıklamada da “Toplantı, iki ülke ortasında halihazırda çeşitli cephelerde çok ağır olan ikili iş birliğinin kapsamlı biçimde tekrar canlandırılmasının bir kesimini teşkil ediyor. Bilhassa Ukrayna’da savaşın başlamasının akabinde iki ülkenin dışişleri bakanlıkları ortasındaki temaslar aralıksız sürüyor” denildi.

İtalya-Türkiye ortasındaki hükümetler ortası tepe daha evvel iki kere, 2008 ve 2012’de, yapılmıştı. Ankara’da üçüncüsü yapılacak olan İtalya-Türkiye hükümetler ortası tepeye İtalya’nın Dışişleri, İçişleri, Savunma, Ekonomik Kalkınma ve Ekolojik Dönüşüm Bakanları da katılacak.

TÜRKİYE ÇIKIŞLI GÖÇMEN TEKNELERİ

Zirvede, Ukrayna’daki savaş ve bununla ilişkili besin krizi ve Libya üzere memleketler arası gündem hususları ele alınacak. Ayrıyeten Türkiye’den İtalya’ya ulaşan göçmen tekneleri de öncelikli mevzular ortasında yer alacak. İtalya hükümeti, 2021’de Doğu Akdeniz rotası üzerinden Türkiye çıkışıyla İtalya’ya ulaşan göçmenlerin sayısının üç kattan fazla arttığını belirtiyor.

Hükümetler ortası toplantıda ayrıyeten dış bağlantılar ve savunma alanında iş birliğinden mikro, küçük ve orta işletmelerin desteklenmesine; sürdürülebilir kalkınmadan araç kullanma ehliyetlerinin tanınmasına kadar birçok alanda muahede ve mutabakat zaptının imzalanması planlanıyor.

İtalya Başbakanlığı, Roma’nın uzun yıllardır AB içinde Türkiye’ye yönelik yapan bir yaklaşım benimsenmesini teşvik etmek için çalıştığını vurguluyor ve Ankara’daki doruğun Avrupa ile diyaloğu güçlendirmek için de kıymetli bir fırsat olduğunu belirtiyor.

İNSAN HAKLARI VURGUSU

Öte yandan İtalya Başbakanlığı’nın açıklamasında tepede elde edilecek sonuçların “insan hakları üzere hususlarda olumlu gelişmeleri teşvik etme” emelinden da kelam ediliyor.

Mario Draghi, Mart 2021’de yaptığı bir konuşmada Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’nden geri çekilme kararını “vahim bir geri adım” diyerek eleştirmişti.

Draghi, “Kadınların şiddetten korunması ve genel olarak tüm ülkelerde insan haklarının savunulması temel bir Avrupa pahasıdır. Hatta bunun da ötesinde, AB için kimliksel kıymette bir değerdir” demişti.

İki ülke bağları yakın tarihte genel olarak olumlu seyretse, İtalya Türkiye’nin AB üyeliğine dayanak veren ülkeler ortasında sayılsa da son devirde gerginlikler de eksik olmadı.

Son yılların akıllarda kalan, kamuya yansıyan en büyük krizi Draghi’nin Erdoğan’ı “diktatör” olarak nitelemesi üzerine çıkmıştı. Başbakan Draghi, bu misyona gelmesinden yaklaşık 2 ay sonra Nisan 2021’deki bir basın toplantısı sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan kelam ederken “Adını koyalım, bu diktatör diyebileceğimiz bireylere muhtaçlığımız da var” demişti.

“Görüş, fikir, davranış ve toplum vizyonu açısından farklılıklarımızı lisana getirmekte açık olmalıyız” diyen Draghi, öte yandan “ülkemizin çıkarları için iş birliğine de hazır olmalıyız” diye eklemişti.

Bu kelamlar Ankara’nın reaksiyonunu çekmiş, İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Massimo Gaiani Dışişleri Bakanlığı’na çağrılmıştı. Erdoğan da Draghi’ye “densiz” ve “terbiyesiz” diyerek karşılık vermişti.

Bu kriz sonrası diplomatik kanallarla bağların onarılması tarafında ağır gayret yürütülmüş ve sonunda Erdoğan’ın geçen Ekim’de Roma’da yapılan G20 doruğuna katılarak Draghi ile bir ortaya gelmesiyle buzların eridiği imajı verilmişti.

İki başkan daha sonra Mart 2022’de NATO Fevkalâde Devlet ve Hükümet Liderleri Doruğu’nun yapıldığı Brüksel’de görüşmüştü.

Getty Images Mart 2022’deki görüşmeye iki taraftan çok sayıda bakan da katılmıştı

İtalya tarafı bu görüşmede, “Ukrayna’daki krizle ilgili gelişmeler ve başta Libya olmak üzere Akdeniz’deki duruma” odaklanıldığını açıklamıştı.

Açık ve direkt sözler kullanmaktan kaçınmamasıyla tanınan Mario Draghi, “diktatör” krizi sonrasında alakaları incitebilecek telaffuzlardan kaçınmaya çalıştığı izlenimi yaratıyordu.

Son olarak geçen hafta Madrid’de yapılan NATO tepesinde de Draghi bu mevzudaki bir soruyu yanıtlamaktan itinayla kaçındı.

Draghi, İtalya’dan bir gazetecinin, “İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya girmesi, IŞİD’le çabada bize yardım eden Kürtlerin, sizin şahsen ‘diktatör’ diye nitelediğiniz Erdoğan’a teslim edilmesine kıymet mi?” halindeki sorusuna yanıt vermekten kaçındı. Birinci etapta karşılık vermeyip gazetecileri eliyle selamlayarak uzaklaşan Draghi birkaç saniye sonra ise geri dönerek, “Bu çok kıymetli bir nokta, bu yüzden bu soruyu İsveç ve Finlandiya’ya sormanız daha yeterli olur” diye cevap verdi.

TİCARET HACMİNDE ARTIŞ

İtalya’daki resmi datalara nazaran Türkiye ülkenin Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki bir numaralı partneri. 2021’de iki ülke ortasındaki ticaret hacmi, evvelki yıla nazaran yüzde 27.7 artışla 19.4 milyar euro’ya yükseldi. İtalya’nın Türkiye’ye ihracatı da bir yılda yüzde 23.6 arttı ve 9.5 milyar euro’ya çıktı.

İtalya’nın Türkiye’deki direkt yatırımlarının kıymeti 6 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Türkiye’deki İtalyan sermayeli şirket sayısı da 1.500’ün üzerinde.

TANAP (Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı) ve bununla irtibatlı TAP (Trans Adriyatik Boru Hattı) projeleri nedeniyle iki ülke güç alanında da değerli bağlara sahip. İtalya, Rusya’nın Ukrayna işgali sonrası Rus güç kaynaklarına bağımlılığını azaltmak maksadıyla alternatif kaynaklara yönelme siyaseti yürütüyor.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*